Nón lá sen là sản phẩm thủ công được tạo nên từ vật liệu tự nhiên, khung nón và lớp hoàn thiện bề mặt. Nếu bảo quản không đúng cách, nón có thể bị móp, bám bụi, ẩm hoặc ảnh hưởng đến màu vẽ.
Những thói quen đơn giản dưới đây sẽ giúp sản phẩm giữ được phom và vẻ đẹp trong quá trình sử dụng.
Tránh để nón bị đè
Phom nón được giữ bởi hệ khung và các vành bên trong. Khi đặt vật nặng lên trên hoặc ép nón trong không gian chật, phần vành có thể bị cong hoặc thân nón bị móp.
Sau khi sử dụng, nên đặt nón ở vị trí riêng, trên mặt phẳng sạch hoặc giá đỡ phù hợp. Không để nón dưới đáy tủ, cốp xe hoặc vali có nhiều đồ nặng.
Giữ nón ở nơi khô thoáng
Độ ẩm kéo dài có thể ảnh hưởng đến vật liệu tự nhiên, đường chỉ và bề mặt hoàn thiện. Vì vậy, nên bảo quản nón tại nơi khô ráo, thông thoáng.
Không đặt nón sát tường ẩm, gần phòng tắm hoặc trong túi kín khi sản phẩm còn ướt. Nếu nón bị dính nước nhẹ, hãy để khô tự nhiên tại nơi thoáng gió trước khi cất.
Không sử dụng máy sấy ở nhiệt độ cao vì nhiệt có thể làm biến dạng bề mặt hoặc ảnh hưởng đến lớp màu.
Hạn chế tiếp xúc lâu với mưa
Lớp hoàn thiện có thể hỗ trợ bảo vệ bề mặt nhưng không nên hiểu rằng nón có thể ngâm nước hoặc chịu mưa lớn trong thời gian dài.
Nếu gặp mưa, hãy lau nhẹ phần nước đọng bằng khăn mềm và để nón khô tự nhiên. Không chà mạnh, vặn hoặc ép bề mặt lá.
Không phơi lâu dưới nắng gắt
Ánh nắng mạnh trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến sắc độ của vật liệu và họa tiết vẽ. Khi cần làm khô, nên đặt nón ở nơi thoáng, có ánh sáng nhẹ thay vì phơi liên tục dưới nắng gắt.
Làm sạch đúng cách
Đối với bụi nhẹ, có thể sử dụng khăn mềm, khô hoặc chổi lông mềm để làm sạch.
Nếu có vết bẩn, không nên tự ý sử dụng:
- Cồn hoặc dung môi.
- Chất tẩy rửa mạnh.
- Bàn chải cứng.
- Khăn quá ướt.
- Dầu hoặc hóa chất tạo bóng.
- Sơn phủ không rõ thành phần.
Những chất này có thể làm thay đổi màu lá, ảnh hưởng nét vẽ hoặc khiến lớp bề mặt bị loang. Với vết bẩn khó xử lý, nên hỏi đơn vị bán trước khi vệ sinh.
Bảo vệ phần họa tiết vẽ tay
Không đặt mặt nón có hoa vẽ tiếp xúc trực tiếp với bề mặt thô ráp. Khi lau, cần thao tác nhẹ và tránh cọ xát nhiều lần lên phần màu.
Nếu dùng nón trong sự kiện, hãy kiểm tra lớp trang điểm, keo xịt tóc hoặc mỹ phẩm có thể tiếp xúc với mặt trong và dây nón.
Cách treo nón để trang trí
Có thể treo nón trên tường bằng giá đỡ hoặc móc có bề mặt trơn. Điểm treo cần giữ được nón ổn định và không tạo lực kéo tập trung vào một đoạn vành.
Không nên chỉ treo bằng dây nón trong thời gian quá dài nếu dây chịu toàn bộ trọng lượng và làm nón bị nghiêng. Vị trí trưng bày nên tránh ánh nắng trực tiếp, khói bếp và khu vực có độ ẩm cao.
Cách vận chuyển nón đi xa
- Sử dụng hộp cứng.
- Chọn hộp đủ rộng để vành không bị ép.
- Cố định nón bằng vật liệu mềm.
- Không đặt đồ vật bên trong nếu chúng có thể va vào mặt nón.
- Dán cảnh báo tránh đè lên kiện hàng.
- Kiểm tra nón ngay sau khi nhận.
Không nên gập nón hoặc cố ép vào vali nhỏ.
Xử lý khi nón bị móp nhẹ
Nếu nón bị biến dạng, không nên bẻ mạnh vành về vị trí cũ vì có thể làm gãy khung hoặc nứt bề mặt.
Hãy đặt nón trên mặt phẳng, quan sát vị trí bị lệch và liên hệ người bán nếu cần chỉnh sửa. Những trường hợp bong lá, bung chỉ hoặc hư hỏng lớp phủ nên được xử lý bởi người có kinh nghiệm.
Lưu ý khi bảo quản lâu ngày
- Làm sạch bụi trước khi cất.
- Bảo đảm nón hoàn toàn khô.
- Dùng hộp hoặc túi bảo vệ thoáng phù hợp.
- Không đặt vật nặng lên hộp.
- Kiểm tra định kỳ để phát hiện độ ẩm hoặc côn trùng.
- Giữ lại hướng dẫn bảo quản của người bán.
Bảo quản đúng để giữ vẻ đẹp thủ công
Nón lá sen không cần một quy trình chăm sóc quá phức tạp. Điều quan trọng nhất là tránh đè nén, giữ khô thoáng, hạn chế mưa nắng kéo dài và không tự sử dụng hóa chất lên bề mặt.
Bạn có thể xem hướng dẫn dành cho từng mẫu nón lá sen Huế tại HUEGO trước khi sử dụng và bảo quản.